Bliskozera

W świecie produkcji muzycznej bardzo łatwo uwierzyć w mit talentu jako czynnika decydującego o sukcesie. Widzimy ludzi, którzy tworzą świetne utwory, słyszymy o „naturalnym uchu” czy „wrodzonym feelingu” i zaczynamy myśleć, że jeśli tego nie mamy – jesteśmy skazani na przeciętność. Do tego wszystkiego dochodzi „vibe” i „flow” które zaczynają determinować czy dany artysta jest godny ucha słuchacza. To wygodne wyjaśnienie, ale jednocześnie jedno z najbardziej ograniczających przekonań, jakie możesz przyjąć jako producent.

Prawda jest znacznie mniej romantyczna, a jednocześnie dużo bardziej optymistyczna: talent ma znaczenie, ale jest tylko bardzo niewielkim fragmentem układanki. Znacznie większą rolę odgrywają powtarzalność, cierpliwość i umiejętność wyciągania wniosków z własnych błędów, czas poświęcony na produkcję. Talent może ci ułatwić początek, ale nigdy nie zbuduje nic za Ciebie!

Produkcja muzyczna to nie magia, tylko zestaw konkretnych umiejętności.

Sound design, aranżacja, miks, selekcja dźwięków, praca z rytmem, przestrzenią i dynamiką – to wszystko są rzeczy, których można się nauczyć, a niektóre są wrodzone.

„Każdy ma zdolność, nie każdy ma umiejętność” – to cytat z podręczników do antropomotoryki, który działa niemal zawsze. Bo każdy może się nauczyć produkcji muzycznej, a z tym trudno się urodzić.

Oczywiście, niektórzy szybciej „łapią” pewne rzeczy, ale różnica między osobą „utalentowaną” a „przeciętną” bardzo szybko się zaciera, jeśli ta druga spędza odpowiednia liczbę godzin na świadomej praktyce.

Kluczowe słowo to właśnie „świadomej”.

Nie chodzi o to, żeby robić beat za beatem bez refleksji. Chodzi o to, żeby wiedzieć, co próbujesz poprawić. Jednego dnia skupiasz się na lepszym doborze stopy i basu. Innym razem analizujesz, dlaczego Twoje hi-haty brzmią płasko. Innym – próbujesz odtworzyć groove z ulubionego kawałka. To właśnie ten proces buduje realne umiejętności, a nie „talent”.

Warto też zauważyć, że wielu początkujących przecenia znaczenie pierwszego wrażenia.

Słuchasz swojego projektu i myślisz: „to brzmi słabo, widocznie nie mam talentu”. Tymczasem każdy doświadczony producent ma na dysku setki niedokończonych lub przeciętnych projektów. Różnica polega na tym, że oni nie traktują tego jako dowodu braku zdolności, tylko jako naturalny etap procesu. Nie każdy pomysł musi być dobry, a nawet topowi producenci nie wypuszczają hitu za hitem. Bywa tak, że te utwory które mają największy potencjał giną na dnie, a utwory zrobione pod wpływem chwili porywają słuchaczy latami. Nie ma złotej reguły. Nie ma cudownego daru. To wszystko jest kwestią czasu, miejsca i trochę przypadku.

Talent bywa też mylący, bo często maskuje brak dyscypliny.

Osoba, która na początku radzi sobie „łatwo”, może szybciej osiągnąć przyzwoity poziom, ale jeśli nie wypracuje nawyku systematycznej pracy, zatrzyma się w miejscu, albo stacza na kołach samo zachwytu. Z kolei ktoś, kto od początku musi walczyć o każdy progres, buduje solidne fundamenty i długofalowo często wyprzedza tych „bardziej utalentowanych”.

Nie można też pominąć roli gustu.

To, co naprawdę wyróżnia dobrych producentów, to nie tyle zdolność do tworzenia dźwięków, co umiejętność podejmowania decyzji: co zostawić, co usunąć, co uprościć, gdzie zrobić przestrzeń. A gust każdy ma jakiś i rozwija go systematycznie poprzez ekspozycję – słuchanie muzyki, analizowanie jej i zadawanie sobie pytania „dlaczego to działa?” oraz odkrywaniu nowych brzmień. Identycznie jest w każdej dziedzinie. Kiedyś nie lubiłeś oliwek, a dziś jesz ze smakiem. Kiedyś nie lubiłeś ciepłych skarpet, a dziś podciągasz je pod same kolana itd.

Gust się zmienia, gust się rozwija i to ma wpływ na twoją produkcję, nie „talent”.

W praktyce oznacza to, że zamiast pytać „czy mam talent?”, dużo lepiej zadać sobie inne pytania: czy regularnie kończę projekty? Czy uczę się na swoich błędach? Czy świadomie analizuję muzykę, której słucham? Czy wychodzę poza swoją strefę komfortu?

Ostatecznie to właśnie te rzeczy decydują o tym, gdzie będziesz za rok, dwa czy pięć lat. Talent może dać ci lepszy start, ale to nawyki decydują o tym, jak daleko zajdziesz.

Jeśli więc czujesz, że „brakuje ci talentu”, potraktuj to nie jako wyrok, tylko jako punkt wyjścia. Twoim największym atutem może być to, że nie polegasz na czymś ulotnym i nieprawdziwym, tylko budujesz swoje umiejętności od podstaw. A to jest coś, czego nie da się stracić – i coś, co w długim terminie bije „talent” na głowę.